Lot międzygwiezdny

Trajektorie sond Voyager i Pioneer na tle Układu Słonecznego

Plakietka umieszczona na sondach Pioneer

Lot międzygwiezdny albo międzygwiazdowy – lot statku kosmicznego w przestrzeni międzygwiazdowej, zwłaszcza z Układu Słonecznego (z Ziemi) w okolice innych gwiazd niż Słońce.

Warunkiem koniecznym do zrealizowania lotu międzygwiezdnego z Ziemi jest nadanie pojazdowi kosmicznemu trzeciej prędkości kosmicznej (przy starcie z Ziemi jest to minimum 16,7 km/s) i skierowanie go na trajektorię ucieczkową z Układu Słonecznego.

Spis treści

1 Prędkość w locie międzygwiezdnym
2 Utrudnienia w locie międzygwiezdnym
3 Pojazdy kosmiczne odbywające lot międzygwiezdny
4 Przypisy
5 Bibliografia
6 Zobacz też
7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Prędkość w locie międzygwiezdnym

Ze względu na odległości do najbliższych gwiazd, rzędu kilku do kilkunastu lat świetlnych, do odbycia użytecznego lotu międzygwiezdnego wskazane jest użycie pojazdu kosmicznego zdolnego do osiągnięcia prędkości zbliżonych do prędkości światła. W historii dotychczasowej eksploracji przestrzeni kosmicznej największą prędkość w czasie swojej misji uzyskała sonda słoneczna Helios 2 wystrzelona w 1976. Sonda skorzystała z asysty grawitacyjnej Słońca, zbliżyła się do niego na około 43 mln km^[1] i uzyskała prędkość 70,2 km/s (252 792 km/h)^[2]. Pomimo tego, że prędkość ta może wydawać się znaczna, jest to zaledwie 0,023% prędkości światła.

Proxima Centauri jest najbliżej położoną gwiazdą od Układu Słonecznego. Odległość do niej wynosi 4,22 lat świetlnych, czyli około 40 bilionów kilometrów.

Czas lotu w okolice Proximy Centauri z wybranymi prędkościami byłby następujący:

Prędkość (km/s)^[2]	Prędkość (km/h)^[2]	% prędkości światła	Czas lotu w jedną stronę (lat ziemskich)
17	61 200	0,006	74 tys.
70	252 000	0,023	18 tys.
3 000	10,8 mln	1	422
100 tys.	360 mln	33	13
150 tys.	540 mln	50	8
278 tys.	1 mld	92,6	5

W rzeczywistości czas ten byłby dłuższy ze względu na konieczność przyspieszania i zmniejszania prędkości przed celem lotu.

[edytuj] Utrudnienia w locie międzygwiezdnym

Zagrożeniem dla statku kosmicznego poruszającego z prędkością zbliżoną do prędkości światła jest niebezpieczeństwo jego zniszczenia ze względu na występowanie niełatwych do wykrycia obłoków pyłu, plazmy albo ciemnej materii. Przemieszczanie się statku kosmicznego z olbrzymimi prędkościami wiąże się także z utrudnieniami w nawigacji i utrudnia zmiany trajektorii. Poważny problem stanowi zagadnienie komunikacji załogi statku kosmicznego z Ziemią. Praktyczna realizacja efektywnych lotów międzygwiezdnych, choćby bezzałogowych sond - nawet w momencie dysponowania odpowiednim napędem - będzie trafiać na duże trudności. W przypadku lotu międzygwiezdnego z udziałem człowieka dochodzi także ograniczona wytrzymałość organizmu ludzkiego w skrajnie trudnych warunkach. Szczególnie niekorzystne jest promieniowanie kosmiczne, długotrwała izolacja, zakłócenie rytmu dobowego.

[edytuj] Pojazdy kosmiczne odbywające lot międzygwiezdny

W chwili obecnej pięć pojazdów kosmicznych jest na trajektorii ucieczkowej i bezpowrotnie opuści Układ Słoneczny.

Nazwa pojazdu kosmicznego	Data startu z Ziemi	Prędkość^[2]	Kierunek trajektorii	Czas dotarcia w okolice najbliższego obiektu^[3]
Pioneer 10	3 marca 1972	12,1 km/s (2,55 j.a./rok)^[4]	gwiazda Aldebaran	ponad 2 mln lat^[5]
Pioneer 11	6 kwietnia 1973	11,4 km/s (2,42 j.a./rok)^[4]	jedna z gwiazd w gwiazdozbiorze Orła^[5]^[6]	4 mln lat^[5]
Voyager 2	20 sierpnia 1977	15,5 km/s (3,27 j.a./rok)^[4]	gwiazda Syriusz	296 tys. lat^[7]^[8]
Voyager 1	5 września 1977	17,1 km/s, (3,60 j.a./rok)^[4]	gwiazda AC+79 3888	40 tys. lat^[8]
New Horizons	19 stycznia 2006	16,6 km/s, (3,50 j.a./rok)^[4]^[9]	Pluton^[10]	-

Przypisy

↑ NASA Solar System (ang.). [dostęp 05.08.2008].
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 Prędkość statku kosmicznego względem Słońca; podane wartości zaktualizowano w grudniu 2009 r.
↑ Czas mierzony od momentu startu z Ziemi
↑ ^4,0 ^4,1 ^4,2 ^4,3 ^4,4 Spacecraft escaping the Solar System; Heavens-Above GmbH
↑ ^5,0 ^5,1 ^5,2 NASA - The Pioneer Missions (ang.). [dostęp 2009-12-27].
↑ Według NASA - The Pioneer Missions: The spacecraft is headed toward the constellation of Aquila (The Eagle), Northwest of the constellation of Sagittarius. Pioneer 11 will pass near one of the stars in the constellation in about 4 million years. (W dosłownym tłumaczeniu: Statek kosmiczny kieruje się na gwiazdozbiór Orła, na północny zachód od konstelacji Strzelca. Pionier 11 minie blisko jedną z gwiazd w tej konstelacji za około 4 miliony lat.
↑ The Voyager Neptune travel guide. NASA, JPL, 1989-06-01. (ang.) (str. 175)
↑ ^8,0 ^8,1 NASA: Voyager -Interstellar Mission (ang.). [dostęp 26 grudnia 2009].
↑ Jest to obecna prędkość sondy, która w trakcie opuszczania Układu Słonecznego ulegnie zmniejszeniu ze względu na grawitację Słońca do około 13 km/s
↑ New Horizons Web Site Po minięciu Plutona New Horizons zostanie skierowana w nieustalonym jeszcze kierunku celem badania obiektów Pasa Kuipera

[edytuj] Bibliografia

Kopernik, astronomia, astronautyka. Przewodnik encyklopedyczny. pod red. Włodzimierza Zonna, Warszawa, PWN, 1973.
1000 słów o rakiecie i kosmosie pod red. J. Domański, Wyd. MON, Warszawa 1976

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Spacecraft escaping the Solar System (ang.)

[0] NASA Solar System (ang.). [dostęp 05.08.2008].

[pr-1] 2,0 ^2,1 ^2,2 ^2,3 Prędkość statku kosmicznego względem Słońca; podane wartości zaktualizowano w grudniu 2009 r.

[2] Czas mierzony od momentu startu z Ziemi

[ha-3] 4,0 ^4,1 ^4,2 ^4,3 ^4,4 Spacecraft escaping the Solar System; Heavens-Above GmbH

[P11-4] 5,0 ^5,1 ^5,2 NASA - The Pioneer Missions (ang.). [dostęp 2009-12-27].

[5] Według NASA - The Pioneer Missions: The spacecraft is headed toward the constellation of Aquila (The Eagle), Northwest of the constellation of Sagittarius. Pioneer 11 will pass near one of the stars in the constellation in about 4 million years. (W dosłownym tłumaczeniu: Statek kosmiczny kieruje się na gwiazdozbiór Orła, na północny zachód od konstelacji Strzelca. Pionier 11 minie blisko jedną z gwiazd w tej konstelacji za około 4 miliony lat.

[TravelGuide-6] The Voyager Neptune travel guide. NASA, JPL, 1989-06-01. (ang.) (str. 175)

[InterstellarMission-7] 8,0 ^8,1 NASA: Voyager -Interstellar Mission (ang.). [dostęp 26 grudnia 2009].

[8] Jest to obecna prędkość sondy, która w trakcie opuszczania Układu Słonecznego ulegnie zmniejszeniu ze względu na grawitację Słońca do około 13 km/s

[9] New Horizons Web Site Po minięciu Plutona New Horizons zostanie skierowana w nieustalonym jeszcze kierunku celem badania obiektów Pasa Kuipera

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

Odkryj świat z nami