Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (wizja artystyczna)

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (ang. James Webb Space Telescope, JWST) – budowany obecnie teleskop kosmiczny, który ma być następcą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a. W odróżnieniu od swojego poprzednika, ma on prowadzić obserwacje w podczerwieni. Projekt jest nadzorowany i w znacznej części finansowany przez NASA i powstaje we współpracy z ESA oraz CSA. Został nazwany na cześć Jamesa Webba, drugiego administratora NASA.

Najważniejsze cele misji to: badanie pierwszych gwiazd i galaktyk, które uformowały Wszechświat po Wielkim Wybuchu, badanie formowania się i ewolucji galaktyk, badanie tworzenia gwiazd i systemów planetarnych.

[edytuj] Budowa

Teleskop składać się będzie z 21 sześciokątnych, wykonanych z berylu pokrytego złotem, luster. Zwierciadło główne rozłoży się dopiero na orbicie i składać się będzie z 18 luster, a jego średnica wyniesie 6,5 m, czyli 2,5 raza więcej niż w teleskopie Hubble'a, przy prawie trzykrotnie mniejszej masie. Powierzchnia zbierająca promienie wyniesie 25 m² (ponad 5 razy więcej niż w zwierciadle Hubble'a). Lustra zostały już skonstruowane i w grudniu 2011 przeszły pomyślnie testy kriogeniczne, co według pracowników NASA stanowiło największe wyzwanie techniczne od początku projektu.^[1]

Aby obserwacje odległych obiektów astronomicznych były dokładne i niezakłócane przez promieniowanie samego JWST, teleskop i jego instrumenty muszą pracować w bardzo niskiej temperaturze - poniżej 50 K (-223,15 °C), stąd w skład urządzenia wejdzie wielka osłona blokująca światło i ciepło dochodzące ze Słońca, która po rozłożeniu przyjmie rozmiar kortu tenisowego. Osłona składać się będzie z pięciu warstw, każda kolejna będzie chłodniejsza, a próżnia między nimi będzie doskonałym izolatorem.^[2]

[edytuj] Orbita

Teleskop ma być umieszczony na orbicie eliptycznej (o promieniu 800 000 km) wokół drugiego punktu Lagrange'a (L₂), który znajduje się w odległości 1,5 miliona km od Ziemi. Okres obiegu teleskopu wokół Słońca będzie taki sam jak Ziemi wokół Słońca czyli rok. Aby osłona przeciwsłoneczna pracowała prawidłowo, promienie słoneczne muszą na nią padać ze stałego kierunku. Dlatego wybrano orbitę wokół punktu L₂, by Ziemia i Księżyc nawet przez chwilę nie zasłaniały Słońca i osłona pracowała przy niemal niezmiennym oświetleniu słonecznym.

[edytuj] Stan i finansowanie projektu

Pierwotnie zakładano, że koszt projektu wyniesie 1,6 miliarda dolarów, a wystrzelenie JWST w kosmos miało nastąpić w 2011. Ciągłe opóźnienia i rosnące z roku na rok koszty sprawiły, że w 2010 powołano niezależny zespół ekspertów, który oszacował, że projekt pochłonie 6,5 miliardów dolarów, a wyniesienie na orbitę nastąpi nie wcześniej niż w 2015. Opóźnienia wyjaśniono złym zarządzaniem projektem i jego budżetem, pochwalono natomiast dokonania strony technicznej^[3]. W lipcu 2011 poinformowano, że komitet Izby Reprezentantów przyznający fundusze zamierza skasować projekt JWST, obcinając budżet NASA na rok 2012 o 1,9 miliarda dolarów^[4]. Rewizja programu ogłoszona w sierpniu 2011 zakłada, że całkowity koszt JWST, wliczając w to 5 lat działania teleskopu na orbicie, wyniesie 8,7 miliarda dolarów przy wystrzeleniu w kosmos zaplanowanym na rok 2018^[5]. W listopadzie 2011 Kongres odrzucił plan skasowania projektu i zapewnił dodatkowe środki na jego kontynuowanie.

Przypisy

↑ Cryogenic Testing Completed for NASA's Webb Telescope Mirrors
↑ The Sunshield
↑ Amy Klamper: Webb Telescope Costs To Rise Another $1.5 Billion (ang.). spacenews.com, 2010-11-10. [dostęp 2010-11-12].
↑ Robin McKie: Nasa fights to save the James Webb space telescope from the axe (ang.). guardian.co.uk, 2011-07-09.
↑ JWST price tag now put at over $8bn

[edytuj] Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba

Oficjalna strona (NASA) (ang.)
Oficjalna strona (ESA) (ang.)
Oficjalna strona (STScI) (ang.)
JWST Mirrors and Masked Men (ang.) - astronomiczne zdjęcie dnia

[0] Cryogenic Testing Completed for NASA's Webb Telescope Mirrors

[1] The Sunshield

[2] Amy Klamper: Webb Telescope Costs To Rise Another $1.5 Billion (ang.). spacenews.com, 2010-11-10. [dostęp 2010-11-12].

[guardian-3] Robin McKie: Nasa fights to save the James Webb space telescope from the axe (ang.). guardian.co.uk, 2011-07-09.

[4] JWST price tag now put at over $8bn

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Odkryj świat z nami