Karnotaur

Karnotaur
Carnotaurus
Bonaparte, 1985
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Nadrząd	dinozaury
Rząd	dinozaury gadziomiedniczne
Podrząd	teropody
Infrarząd	ceratozaury
Rodzina	abelizaury
Podrodzina	Carnotaurinae
Rodzaj	karnotaur
Gatunki
C. sastrei Bonaparte, 1985
Multimedia w Wikimedia Commons

Karnotaur (Carnotaurus) – rodzaj dużego teropoda z rodziny abelizaurów (Abelisauridae). Żył w późnej kredzie na terenie obecnej Ameryki Południowej. Jego szczątki znaleziono w Chubut (Patagonia) w Argentynie. Nazwa Carnotaurus oznacza „mięsożerny byk”.

Morfologia

Carnotaurus sastrei

Karnotaur znany jest tylko z jednego, prawie kompletnego szkieletu. Holotyp za życia mierzył około 8,5 m długości i ważył około 1,5 tony. Długość jego czaszki wynosi 59,6 cm, a np. kości udowej 1,03 m. Jego kończyny tylne były długie i dość mocno zbudowane. Z kolei kończyny przednie karnotaura w porównaniu do wielkości jego ciała były bardzo małe. W przeciwieństwie jednak do równie krótkich kończyn przednich tyranozaura, przednie kończyny karnotaura były zaopatrzone w cztery palce. Głowa karnotaura była wyższa i krótsza niż u innych teropodów. Po obu jej stronach nad każdym z oczodołów wyrastał pojedynczy ostro zakończony kostny róg. Żuchwa karnotaura była dość smukła i niezbyt mocna, a zęby niezwykle cienkie jak na tak dużego teropoda. Pomimo to były ostre i piłkowate, więc nadawały się do rozszarpywania zdobyczy. Szczęka karnotaura rozszerzała się na boki, co nadawało jego głowie, oglądanej z przodu, trójkątny kształt. Oczy karnotaura były małe i skierowane ku przodowi. Część kręgów miała charakterystyczne skrzydłowe wyrostki. Znalezione skamieniałości wskazują na to, że większa część ciała karnotaura była pokryta skórą o ziarnistej, łuskowatej strukturze.

Klasyfikacja

Carnotaurus jest klasyfikowany w rodzinie Abelisauridae i podrodzinie Carnotaurinae, do której należą także Aucasaurus, Ekrixinatosaurs, Illocelesia i Skorpiovenator z terenów dzisiejszej Argentyny, Majungasaurus z Madagaskaru i Rajasaurus z Indii. Za najbliższego krewnego karnotaura uznawany jest Aucasaurus – kladowi obejmującemu te dwa teropody nadano nazwę Carnotaurini. Późniejsze analizy wsparły hipotezę o ich bliskim pokrewieństwie.

Historia odkryć

Skamieniałości karnotaura zostały opisane w 1985 przez argentyńskiego paleontologa José Bonapartego. Jest to jak dotąd jedyny znaleziony okaz tego dinozaura. Jego szkielet był prawie kompletny – brakowało jedynie połowy ogona i fragmentu jednej ze stóp. Zachowały się także odciski łuskowatej skóry.

Paleobiologia

Karnotaur był drapieżnikiem, mógł polować na młode czubutizaury lub ornitopody. Prawdopodobnie miał dobry węch. Analiza wykorzystująca metodę elementów skończonych sugerują, że mięśnie szczęk karnotaura zapewniały stosunkowo niewielką siłę ugryzienia, lecz dinozaur mógł kąsać szybciej niż allozaur. Badania sugerują, że czaszka była wystarczająco odporna, by wytrzymać nacisk na zęby wywoływany atakiem szeroko rozwartą paszczą z góry, niczym toporem.

Bibliografia

• Bonaparte, J. F., Novas, F. E. & R. A. Coria. Carnotaurus sastrei, the horned lightly built carnosaur from the Middle Cretaceous of Patagonia. Contributions in Science 416:1-42. (1990)